Προπονητική ζωής (προπόνηση ζωής) (life coaching) και Επαινετική Διερεύνηση (Appreciative Inquiry)

life coaching, προπονητική ζωής, proponitiki zois

Τι είναι η Επαινετική Διερεύνηση (Appreciative Inquiry) και ποια η σχέση της με την Προπονητική ζωής (life coaching); Η Επαινετική Διερεύνηση (Appreciative Inquiry) είναι μία διαδικασία υλοποίησης και επίτευξης αλλαγών, που αναπτύχθηκε τη δεκαετία του ογδόντα από δύο Αμερικάνους ακαδημαϊκούς. Πρόκειται για μια προσέγγιση διαχείρισης αλλαγών που βασίζεται στα δυνατά σημεία. Είναι εφαρμόσιμη τόσο σε προσωπικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο οργανισμών. Οι περισσότερες μεθοδολογίες αλλαγής έχουν την τάση να ξεκινούν από μία αρνητική προοπτική, με την έννοια ότι αναζητούν πρώτα ποιο είναι το πρόβλημα, το αναλύουν λεπτομερώς κι ύστερα βρίσκουν την λύση. Η βασική διάφορα στην Επαινετική Διερεύνηση (Appreciative Inquiry) έγκειται στο ότι το σημείο εκκίνησης της είναι μία θετική προοπτική. Με άλλα λόγια στην Επαινετική Διερεύνηση (Appreciative Inquiry) ξεκινάς, κοιτώντας τι λειτουργεί σωστά και χτίζεις πάνω σε αυτή τη πληροφορία, στοχεύοντας στην ανάπτυξη ενός καλύτερου, περισσότερο αποτελεσματικού και επιτυχημένου μέλλοντος.

Αν μιλήσουμε για την προπονητική ζωής (life coaching) σε επίπεδο επιχειρήσεων, ίσως θα ήταν πιο σωστό να χρησιμοποιηθεί ο όρος προπονητική επιχειρήσεων (business coaching). Ωστόσο, θα πρέπει να είναι ξεκάθαρο ότι τόσο η προπονητική επιχειρήσεων (business coaching) όσο και οι διάφορες άλλες εξειδικεύσεις όπως π.χ. προπονητική στελεχών (executive coaching), προπονητική σχέσεων (relationship coaching), κλπ, βρίσκονται υπό την ομπρέλα της προπονητικής ζωής (life coaching) ή της προπονητικής (coaching) γενικότερα. Ποια είναι λοιπόν η σχέση ανάμεσα στην προπονητική ζωής (life coaching) και την Επαινετική Διερεύνηση (Appreciative Inquiry);

Η σχέση αυτή προκύπτει κατά ξεκάθαρο τρόπο αν μελετήσει κανείς τις βασικές αρχές πάνω στις οποίες στηρίζεται η Επαινετική Διερεύνηση (Appreciative Inquiry) καθώς και τα στάδια εφαρμογής της. Ανάμεσα στις βασικές αρχές της Επαινετικής Διερεύνησης (Appreciative Inquiry) είναι και οι ακόλουθες: Α) Οι λέξεις δημιουργούν κόσμους, δηλαδή η πραγματικότητα δεν είναι ένα αντικειμενικό γεγονός αλλά μία υποκειμενική εμπειρία. Αλλάζοντας τον τρόπο που περιγράφουμε αυτή την εμπειρία, αλλάζουμε και τον τρόπο που βλέπουμε τα πράγματα. Β) Η διαδικασία της αλλαγής ξεκινάει τη στιγμή που αρχίζουμε να θέτουμε ερωτήματα. Γ) Μπορούμε να δημιουργήσουμε θετική αλλαγή, δημιουργώντας θετικές εικόνες του μέλλοντος.

Η Επαινετική Διερεύνηση (Appreciative Inquiry) εφαρμόζεται σε τέσσερα ξεχωριστά στάδια. Κατά το πρώτο στάδιο, το στάδιο της ανακάλυψης, διερευνάται το τι είναι καλύτερο, ποια είναι τα δυνατά σημεία, ποιες είναι οι θετικές ιστορίες. Κατά το δεύτερο στάδιο, το στάδιο του ονείρου δημιουργείται ένα θετικό όραμα που βασίζεται στις περιγραφές και τις ιστορίες που αποκαλύφθηκαν κατά το στάδιο της ανακάλυψης. Στο τρίτο στάδιο, το στάδιο του σχεδιασμού διερευνάται το πώς θα μπορούσαμε να πάμε προς αυτό το θετικό όραμα που καθορίστηκε στο προηγούμενο στάδιο. Το τέταρτο στάδιο αφορά τον προγραμματισμό και τις ενέργειες που πρέπει να γίνουν ώστε να βρεθούμε στο θετικό μέλλον που έχουμε οραματιστεί.

Η διαδικασία εφαρμογής της Επαινετικής Διερεύνησης (Appreciative Inquiry) είναι μια διαδικασία προπονητικής ζωής (life coaching process) ή προπονητικής επιχειρήσεων (business coaching process). Σε επίπεδο επιχειρήσεων οι συνεδρίες προπονητικής (coaching sessions) μπορεί να γίνονται είτε με μεμονωμένα στελέχη είτε με εταιρικές ομάδες. Στο πλαίσιο ατομικών συνεδριών προπονητικής ζωής (personal life coaching sessions) η Επαινετική Διερεύνηση (Appreciative Inquiry) μπορεί να εφαρμοστεί με μεγάλη επιτυχία και εκτός επιχειρήσεων, με ανθρώπους που επιδιώκουν αλλαγή στη ζωή τους. Ο προπονητής ζωής (life coach) κάνοντας κατάλληλες ερωτήσεις, χρησιμοποιώντας κατάλληλες τεχνικές νοερής απεικόνισης (visualization), εφαρμόζοντας μεθόδους μεταστροφής οπτικών γωνιών (reframing of perspectives) και άλλα εργαλεία της προπονητικής ζωής (life coaching tools) μπορεί να εφαρμόσει αποτελεσματικά τα τέσσερα στάδια της Επαινετικής Διερεύνησης (Appreciative Inquiry) και να πετύχει τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα.